Những rủi ro khi kinh doanh cho thuê xe tự lái và cách hạn chế

Thực tế thị trường cho thuê xe tự lái hiện tại thì gần như tất cả các rủi ro đều nằm phía bên cho thuê nó sẽ phụ thuộc và rất nhiều yếu tố trong đó người thuê và may mắn sẽ chiếm phần lớn. Có những rủi ro rất khó tránh khỏi và cũng không có cách nào để khắc phục hoàn toàn, có một số rủi ro sẽ có cách hạn chế ở mức thấp nhất.

Xe dính phạt nguội nhưng khách không chịu trả

Đây có lẽ sẽ là rủi ro khá thường gặp trong ngành cho thuê xe tự lái đặc biệt là khi gần đây mức tăng vi phạm giao thông khi lái xe oto rất cao, có lỗi lên tới hàng chục triệu đồng đa số những lỗi liên quan tới hành vi cố tình như: vượt đèn đỏ, uống rượu bia khi lái xe, vượt quá tốc độ, chạy ngược chiều.... thì sẽ là 1 trong những điểm chú ý nhất. Khi phạt nguội nếu tới kỳ kiểm định mà khách không thanh toán xe sẽ bị tạm dừng kinh doanh ảnh hưởng tới doanh thu trong khi nếu tự bỏ tiền ra thì có thể thiệt hại số tiền khá lớn. Trường hợp nếu kiện tụng thì cũng sẽ rất rắc rối và mất thời gian.

Trong khi đó việc thế chấp tiền hoặc tài sản thường chỉ từ mức khoảng 2 triệu đến 30 triệu là cao nhất, thường thường sẽ là xe máy có giá trị từ 15-20 triệu trở lên hoặc tiền mặt tương đương. Trong khi nhiều lỗi có mức phạt cao hơn cả số tiền thế chấp chưa kể nhiều khách có thể vi phạm nhiều lần nhiều lỗi khác nhau. Và đa số các bên cho thuê cũng sẽ trả tiền thế chấp ngay sau khi nhận lại xe. Nếu giữ xe hoặc giữ tiền của khách quá lâu cũng sẽ làm khó cho khách và nhiều khách sẽ không chịu thuê vì thế đây là 1 bài toán rủi ro rất khó để có thể giải quyết triệt để được.

Cách khắc phục, hạn chế:

• Hướng dẫn tư vấn thêm cho khách hàng đặc biệt những tài xế mới khi lái xe cần tránh những lỗi gì, tìm hiểu thêm về tuyến đường mà khách đi và những lỗi tài xế hay mắc phải để tránh vì nhiều đoạn đường kể cả lái xe lâu năm vẫn có thể mắc những lỗi mà người ta không có tình vì có thể dễ gây hiểu lầm.
• Cung cấp đủ các công cụ cần thiết như: Vietmap live để cảnh bao tốc độ, biển báo giao thông đặc biệt khi đi trên những cung đường lạ, bản đồ chỉ đường, camera lùi
• Thỏa thuận giữ tiền thế chấp nhiều hơn và lâu hơn thường phạt nguội sẽ có sau 7-10 ngày thì sẽ hoàn tiền cho khách sau khoảng thời gian này thì đã khá an toàn rồi(dù không tuyệt đối vẫn có những phạt nguội có thể gửi chậm hơn) để khi khách nếu có vi phạm mà ko chịu trả thì sẽ lấy số tiền này trừ đi hoặc bù vào.
• Kiểm tra kỹ thông tin của khách như check CCCD VNeID mức 2 trên app để biết rõ địa chỉ số nhà tránh trường hợp khách giả thông tin và chây ì không trả thì mình có thể liên hệ được.
• Trao đổi lịch sự và thuyết phụ khi khách dính phạt nguội để đạt được sự đồng thuận và thoải mái nhất
• Nếu có trang bị camera hành trình và đầy đủ hợp đồng hình ảnh giao xe nhận xe để làm bằng chứng khi đối chiếu hoặc kể cả kiện tụng nếu cần
• Tra cứu liên tục phạt nguội của xe hoặc sử dụng những app có thể tự động check và thông báo sẽ tiện hơn

Xe bị hư hỏng do khách đi va chạm, tai nạn giao thông

Đây là một trong những rủi ro rất thường gặp khi cho thuê xe tự lái vì khách thuê xe là những người thường không sở hữu xe hơi và ít lái nên kỹ năng lái xe thường không quá kinh nghiệm đặc biệt là nhiều tài xế mới lấy bằng cũng thường thuê xe tự lái vừa đi du lịch vừa bổ túc tay lái. Tuy nhiên thực tế chủ xe thường không phải quá lo lắng vì vấn đề này vì đa số các bên kinh doanh xe tự lái đều mua bảo hiểm 2 chiều, bảo hiểm thân vỏ và có thể là nhiều loại bảo hiểm khác nữa vì xác xuất phải sử dụng bảo hiểm rất cao.

Bên cạnh đó khi xe bị hư hỏng do khách đi thì cũng cần kiểm tra kỹ và hỏi giá cả cũng như số ngày mà xe cần phải vào gara hoặc hãng sửa chữa để tính phụ phí thêm cho khách vì làm ảnh hưởng kinh doanh. Điều này cũng thường được ghi rõ trong hợp đồng thuê xe của 2 bên.

Cách khắc phục:

• Mua đầy đủ bảo hiểm 2 chiều, bảo hiểm thân vỏ và các bảo hiểm khác nếu thấy cần thiết
• Gắn camera hành trình để ghi lại hành trình để làm bằng chứng rõ ràng
• Trong hợp đồng cần ghi rõ chính sách thuê và phụ phí cần thiết để tránh việc khách không biết lúc xảy ra sự việc thì lại thấy bất ngờ không chịu hợp tác

Xe bị thay thế linh kiện đổi đồ kém chất lượng

Với một số dòng xe cao cấp thì nhiều linh kiện của xe có giá trị rất lớn khi thay thế đặc biệt là các đồ zin chính hãng, kể cả những xe phân khúc thấp 1 số linh kiện cũng có giá rất cao. Vì thế rất nhiều người lợi dụng việc thuê xe tự lái sau đó kết hợp với một số gara để luộc đồ zin của xe và thay thế bằng đồ kém chất lượng chiếm lợi số tiền rất lớn và thường có thể luộc rất nhiều linh kiện khác nhau chứ không chỉ một vài thứ

Cách hạn chế:

• Những linh kiện có giá trị cao nên dán tem niêm phong hoặc dùng cách thức như bút dạ bút lông đánh dấu ký hiệu khó để không thể làm fake được, sau khi làm xong chụp hình, quay phim đầy đủ tổng thể của xe và các chi tiết linh kiện quan trọng đầy đủ để đối chiếu nếu bị thay thế.
• Mỗi lần nhận xe cần kiểm tra kỹ các linh kiện quan trọng xem có bị ảnh hưởng không, các phần ốc có bị bong tróc hay có dấu hiệu cạy mở không
• Găn định vị GPS để kiểm tra hành trình của xe, và trong khi cho khách thuê xe nếu nghi ngờ hãy thường xuyên theo dõi hành trình của xe nếu xe có dừng ở gara oto hoặc địa điểm nào nghi ngờ nếu có thể hãy tới để kiểm tra xe một số vụ trên mạng chủ xe cũng đã bắt gặp tình trạng này khi xe bị mất định vị đột ngột.
• Trong hợp đồng cần ghi kỹ các điều khoản nếu khách lợi dụng để tráo đổi linh kiện sẽ bồi thường hoặc có thể kiện ra pháp luật
• Kiểm tra kỹ thông tin khách hàng cũng là 1 cách để hạn chế

Xe bị mang đi cầm cố, chiếm đoạt xe để sử dụng bán lại

Sự việc này cũng nhiều bên cho thuê gặp phải đặc biệt là những khách hàng thuê dài hạn 1 tháng hoặc thậm chí 1 năm. Vì thiếu tiền nên người ta sẵn sàng bỏ mấy chục triệu thế chấp xe sau đó thuê xe 1 năm sau đó khách lại mang đi cầm chiếc xe đó với giá cao hơn để ăn tiền chênh lệch. Người cho thuê cũng rất khó để xử lý trong trường hợp này vì nếu có nhờ bên pháp luật can thiệp cũng không phải dễ dàng do thời gian thuê lâu kể cả mang số tiền thế chấp của khách đi để xử lý vụ việc để lấy lại xe tiếp tục cho thuê nhiều khi cũng không đủ chưa kể mất nhiều thời gian và công sức.

Một số bên thuê xe còn bị giả thông tin giấy tờ thuê xe để chiếm đoạt luôn xe đổi biển số giá, tháo bỏ định vị khi đó chủ xe rất khó để tìm lại xe, kể cả có nhờ pháp luật can thiệp thì cũng khó và rất tốn kém ảnh hưởng kinh tế rất nặng

Cách hạn chế:

• Ghi rõ các điều khoản trong hợp đồng và ghi đầy đủ điều khoản không được mang đi cầm cố bán lại thế chấp. Sử dụng đúng mục đích được thỏa thuận
• Lắp đặt định vị để theo dõi xe thường xuyên
• Xác minh rõ thông tin của người thuê đặc biệt là khi cho thuê dài hạn

Xe bị sử dụng vào mục đích trái pháp luật

Đây cũng là rủi ro mà một số bên thuê có thể sẽ gặp phải khi khách thuê xe đặc biệt là các dòng xe xịn để làm mục đích như chở hàng cấm, hàng lậu hoặc bất hợp pháp... sau đó bị bắt thì xe cũng sẽ bị tạm giữ chờ điều tra khi đó rắc rối với chủ xe vì xe nếu bị tạm giữ trong trường hợp xử phạt hành chính là 7-30 ngày, nhưng liên quan tới vi phạm vụ án hình sự thì có thể bị giam xe rất lâu cho tới khi vụ án được xử xong.

Cách hạn chế:

• Luôn ký hợp đồng rõ ràng và ghi rõ thông tin trong hợp đồng sử dụng xe đúng mục đích không sử dụng cho các hành động phạm pháp nếu không khách chịu hoàn toàn trách nhiệm và bồi thường thiệt hại về kinh tế và hao mòn xe nếu có
• Xác minh thông tin khách kỹ càng hỏi rõ mục đích và hành trình khi thuê xe
• Gắn thiết bị giám sát hành trình đinh vị GPS để theo dõi xe và khi có dấu hiệu bất thường như ở khu vực biên giới hoặc vị trí lạ hãy có thể liên hệ gọi video với khách để xác minh và can thiệp kịp thời

Xe trả không đúng hẹn để giao cho khách tiếp theo

Đây là trường hợp cũng khá thường gặp đặc biệt là những bên cho thuê xe mà full kín lịch thường khách đi cũng sẽ không chắc chắn được lịch trả xe cụ thể vì nó vừa liên quan tới lịch trình của khách có thể thay đổi bất ngờ vừa liên quan tới việc kẹt xe di chuyển chậm chưa kể những rủi ro khác không thể giao xe cho khách tiếp theo.

Vấn đề này mặc dù không ảnh hưởng nhiều về mặt kinh tế nhưng lại ảnh hưởng tới uy tín và quy trình vận hành sẽ bị ảnh hưởng vì thế phải cần trang bị những dự phòng cần thiết nếu vào trong trường hợp đó.

Cách hạn chế:

• Trang bị nhiều xe để backup cho nhau, ví dụ xe này không về kịp có thể điều xe khác cho khách
• Liên kết với các bên cho thuê xe khác gần đó để cả 2 bên cùng hợp tác nếu gặp các trường hợp tương tự có thể điều xe cho nhau với giá cả hợp lý
• Thỏa thuận rõ trong hợp đồng khi khách trả trễ và phụ phí thu được tính như thế nào
• Nên dặn dò khách nếu thay đổi lịch trình và thời gian thì nên báo trước để chuẩn bị phương án dự phòng cho kịp thời

Xe bị nhiễm mùi nặng hoặc quá bẩn trên xe

Việc khách thuê xe tự lái có thể không sử dụng nhiều oto nên một số nguyên tắc cơ bản như không được hút thuốc trên xe, không được đưa các vật có mùi nặng và dễ bị ám vào xe sẽ rất dễ làm cho xe có mùi rất khó chịu và việc xử lý cũng khá tốn kém. Chưa kể có thể xe bị bẩn khác trong nội thất như nôn ói hoặc nhiều trường hợp khác thì cũng cần lưu ý để tính vào phụ phí

Cách hạn chế:

• Dặn dò kỹ khách việc giữ gìn sạch xe đặc biệt là trong nội thất không được hút thuốc, mang vật có quá mùi trên xe
• Thỏa thuận về phụ phí nếu xe bị mùi và khách sẽ chịu chi phí khắc phục hoàn toàn

Xe khách đang thuê bị hỏng giữa đường

Khi xe khách thuê bị hỏng giữa đường không phải do va chạm mà xe tự phát sinh sự cố là trường hợp cũng có thể gặp đôi khi chỉ là những lỗi vặt khách ko biết cách sử dụng hoặc khắc phục thì chủ xe có thể hướng dẫn để khắc phục. Tuy nhiên một số lỗi nặng có thể cần phải tới gara để sửa chữa thì sẽ phải phát sinh chi phí và làm gián đoạn hành trình của khách.

Cách hạn chế:

• Luôn kiểm tra bảo dưỡng xe định kỳ
• Nên trang bị lốp dự phòng bộ đồ thay lốp, bộ vá lốp nhanh, kích để nâng xe...
• Hướng dẫn khách sử dụng xe đầy đủ và đưa ra những lưu ý cần thiết
• Luôn giữ liên lạc với khách khi đang cho thuê xe
• Hợp tác với các bên cứu hộ ở các điểm phổ biến để hỗ trợ khi cần thiết
• Ghi kỹ trong hợp đồng nếu xe tự hỏng chủ xe sẽ phải chịu trách nhiệm, còn xe bị hỏng do khách thì khách sẽ phải chịu trách nhiệm

Một số rủi ro nhỏ khác ít gặp

• Khách làm hỏng nội thất bên trong xe hoặc bị mất một số chi tiết nhỏ: Thông thường nhiều xe thuê có trẻ nhỏ trên xe thì nên nhặn kỹ việc trông coi trẻ để tránh việc trẻ sẽ tò mò và có thể làm ảnh hưởng tới các chi tiết nội thất bên trong xe.
• Thêm vào đó cũng có thể khách làm mất một số dụng cụ, trang thiết bị trên xe: cần kiểm tra kỹ và yêu cầu khách bồi thường

Trên đây là những rủi ro thường gặp nhất trong nghề cho thuê xe tự lái nhìn chung các rủi ro này cũng không phải xảy ra quá nhiều tuy nhiên nếu bạn có ý định tham gia ngành này nên chuẩn bị sẵn các tính huống sẵn và luôn có những chính sách và trang bị tối ưu nhất để hạn chế xả ra và có xảy ra cũng sẽ dễ dàng xử lý được.

Một số ý chính cần lưu ý:

• Luôn ký hợp đồng chi tiết, chặt chẽ tất cả các điều khoản cần thiết nếu cần có thể tham khảo các hợp đồng bên khác hoặc nhờ luật sư tư vấn thêm
• Xác minh thông tin giấy tờ khách kỹ càng tránh việc khách sử dụng giấy tờ giả (nên xác minh qua app VNeID mức 2)
• Trang bị đầy đủ các loại bảo hiểm 2 chiều, thân vỏ, TNDS... cần thiết
• Trang bị tài khoảng Vietmap Pro và khuyến khích khách sử dụng để tránh bị vi phạm giao thông
• Trang bị các tính năng cần thiết cho xe như: Camera lùi, áp suất lốp, cam hành trình
• Trang bị định vị theo dõi và thường xuyên theo dõi đặc biệt là khi có nghi ngờ
• Tiền hoặc tài sản thế chấp ở 1 mức tốt để đề phòng các tính huống xấu có thể xảy ra